[stelling] Kunst en maker zijn niet van elkaar te scheiden - Officiële stelling van de week

De stelling van deze week luidt:
Kunst en maker zijn niet van elkaar te scheiden

(dit is niet mijn mening, ik plaats alleen de stelling)

How lucky I am to have something that makes saying goodbye so hard.

Hangt er voor mij vanaf wat de maker doet met het voordeel dat verworven wordt dankzij de kunst. Als de kunst op zichzelf staat, dan kan je het scheiden. Als de maker eventuele voordelen die voortvloeien uit de kunst inzet om kwaad te doen, dan niet.

En geloof me, ik vind dat voor bepaalde dingen (ik hoef denk ik niet uit te leggen welke dingen) ongelofelijk lastig.
Ik zal ook nooit zeggen dat je niet mag genieten van die kunst, maar ikzelf zal er wel voor zorgen dat geen geld van mij meer (onrechtstreeks) bij de maker komt.

We will not be quiet, Stonewall was a riot!

Filosofisch gezien, eens; kunst (zeker als deze kunst een gedachtengang vangt, zoals schrijfwerk) is echt wel een verlenging van degene die het gemaakt heeft. Je kan vaak erg veel opmaken over wie de kunstenaar is via hun werk. Ik merk dit zo sterk met vrienden, hoe duidelijk ze in hun schrijven te herkennen zijn op de één of andere manier - en hoe meer ik over gepubliceerde auteurs lees, hoe meer ik merk dat zelfs in literatuur die niet bewust geschreven is om gedeeltelijk autobiografisch te zijn de auteur toch hun eigen identiteit hier en daar duidelijk maakt zonder dit met opzet te doen. Het hoeft niet eens zo heel rechtstreeks te zijn, maar vaak kan ik als buitenstaander toch wel het één of ander opvangen (dit is zo'n breed onderwerp dat ik heel veel voorbeelden zou kunnen geven, maar, bijvoorbeeld, het beeld van romantiek dat de schrijver heeft, of onbewuste ideeën over wat er "normaal" is).
Ik vind dit over het algemeen een heel mooi ding. Het is één van mijn plezieren in lezen, dat het zulk psychologisch inzicht kan geven (and it's always very gratifying to find out that I guessed correctly about the author's personal history based on their writing). Het is voor mij wat veel kunst zo emotionally moving kan maken. Dit is niet om te zeggen dat veel verhalen niet op zichzelf ook goed werken, waar de ideeën je eigen fantasie zo inspireren dat je de connectie niet nodig hebt met de auteur om je gezien te voelen of om het erg te bewonderen - heel veel verhalen zijn zo, en daar zijn ze voor gemaakt, maar, het is nog steeds het kind van iemands specifieke gedachtengang.

Al dat gezegd hebbende vind ik niet perse dat dit hoeft te zeggen dat je hierom geen verhalen met potentie maar bigoted ondertonen kan (en mag) herinterpreteren. We leven, helaas, in een wereld waar sommige vooroordelen zo oud zijn dat je kan verwachten dat een boek van voor een bepaalde periode deze ideeën nog levendig representeert. The ancient Greeks for example mixed a lot of their religion with pedo propaganda, and we collectively still take a bunch of inspiration from their myths. Does this mean their ideas aren't clearly reflected in their writing? No - it's still in there, we just don't respect the authors' intent (and shouldn't have to).

Overall, ik ben het eens met Babygirlvo in de praktijk - want of je het nu filosofisch met mij (en de stelling) eens bent of niet, is het enige dat fysieke impact heeft van de delen van de kunstenaar die je van hun werk zou willen scheiden de kunstenaars gedrag. Een dode kunstenaar kan niet zoveel. Iemand die milde vooroordelen heeft maar er niemand iets mee aandoet (voor zover wij weten) (denk bijv. aan al die toch wel een beetje misogyne auteurs, van "pick me" romance schrijfsters tot mannen die vrouwen alleen maar als stereotypes kunnen schrijven) is iemand wiens boeken niet zo heel veel nieuwe schade aanbrengen.
Maar iemand die actief geld uitgeeft aan haatgroepen, daarentegen, valt wat moeilijk te onderscheiden - want het feit is dat we in een wereld leven waar het consumeren van kunst wel betekent dat je de kunstenaar hiervoor automatisch doneert. Dus, again, zoals Babygirlvo zegt.

[ bericht aangepast op 8 april 2026 - 8:37 ]

"I have love in me the likes of which you can scarcely imagine and rage the likes of which you would not believe."

Ik wou dat ik ze van elkaar kon scheiden, dan kon ik tenminste nog genieten van alles Harry Potter-gerelateerd :') maar nu kan ik alleen maar cringen als ik er iets van tegenkom.

"A ship is safe in harbor, but that's not what ships are for"

Voor mij persoonlijk niet, nee. Natuurlijk zit daar wel nuance in. Soms, wanneer ik oudere boeken lees, zijn de verhaallijnen, ideologie of terminologie echt enorm gedateerd. Dat kan alles zijn, zoals oude mannelijke schrijvers die duidelijk niet nadenken over een vrouwelijk perspectief. Dat ergert me en dat doet af aan de leeservaring, tegelijkertijd zijn dat boeken die ik over het algemeen tweedehands heb gekocht (who's got money for new books in this economy) en deze mensen zijn vaak, tezamen met hun denkbeelden, allang overleden. Daarnaast schreven ze in tijden waarin de economie en het verspreiden van kunst anders in elkaar zat.

Nu is dat heel erg anders. Het consumeren van werk van hedendaagse kunstenaars correleert over het algemeen direct met hen economisch ondersteunen. Een listen op Spotify is een paar cent in de zak van de muzikant. Het kopen van een boek is een duit van het zakje van de kunstenaar. Dat kan insignificant lijken, gezien het op Spotify een paar cent betreft en per verkocht boek misschien twee euro, maar tegelijkertijd telt het daadwerkelijk bij elkaar op en is ieder hoofd een extra reclamebord. Als er een zaal voor een concert/show/performance wordt volgeboekt, zal die show blijven bestaan, inclusief reclame, etc.

Een voor de hand liggend voorbeeld is natuurlijk J.K. Rowling, maar het is voor de hand liggend, omdat het relevant is. Just Kidding Rowling haalt bakken met geld binnen door de tractie die Harry Potter nog steeds heeft, wat ze linea recta stopt in anti-trans wetgeving. Nadat de Schotse anti-trans For Women er initieel niet in slaagde om de definitie van 'vrouw' naar een veel uitsluitendere definitie te veranderen, lukte dit na een donatie van 70.000 ponden van Rowling wel. Wat desastreuze gevolgen heeft voor transmensen in Schotland. Dit soort wetgeving maakt hun leven zo, zó veel zwaarder, terwijl het al een groep mensen is die benadeeld wordt in de samenleving (iets waarvan je de invloed sterk terugziet in cijfers rondom hun mentale en fysieke welzijn). En dit is nog maar één voorbeeld.

Is kunst en maker van elkaar te scheiden? Misschien is het beter om zo'n vraag te beantwoorden vanuit het perspectief van iemand die benadeeld zou worden door de maker. Hoeveel is een nieuwe voorstelling waard, wetende dat het leven van een grote groep mensen daardoor nog lastiger wordt?

Natuurlijk is er wel een heeeeleboel nuance die ik nu niet benoemd heb. Zo zijn er manieren om van dingen te genieten zonder dat dit de kunstenaar financieel voordeel oplevert. De boekenserie die in je kast staat levert geen nieuw geld meer op. Ik kan me voorstellen dat mensen die niet meer naar de nieuwe media rondom bijvoorbeeld Harry Potter gaan, nog wel kunnen genieten van het herlezen van de boeken, wetende dat het Rowling niks oplevert. Rowling is ook maar één voorbeeld. Het is ook heftig dat Chris Brown zalen volspeelt, Roman Polanski nog films maakt (maar niet meer in Amerika komt), Trump president is en Brad Pitt een beroemde acteur is. Maar goed, dat is meer een kritiek op de samenleving, omtrent consumeren van producten plaatsen boven het beschermen van de slachtoffers. Ik ben het verder ook met dooddoenervo, inktzwart en Frodo eens. Al zou ik nog van Harry Potter wíllen genieten, het lukt niet meer. Als ik het zie, vind ik het vooral geïnfecteerd door de destructieve, dodelijke wetgeving die de maker ondersteunt.

[ bericht aangepast op 19 april 2026 - 1:28 ]

Tijd voor koffie.

Zaalvoetbalclub schreef:
Voor mij persoonlijk niet, nee. Natuurlijk zit daar wel nuance in. Soms, wanneer ik oudere boeken lees, zijn de verhaallijnen, ideologie of terminologie echt enorm gedateerd. Dat kan alles zijn, zoals oude mannelijke schrijvers die duidelijk niet nadenken over een vrouwelijk perspectief. Dat ergert me en dat doet af aan de leeservaring, tegelijkertijd zijn dat boeken die ik over het algemeen tweedehands heb gekocht (who's got money for new books in this economy) en deze mensen zijn vaak, tezamen met hun denkbeelden, allang overleden. Daarnaast schreven ze in tijden waarin de economie en het verspreiden van kunst anders in elkaar zat.

Nu is dat heel erg anders. Het consumeren van werk van hedendaagse kunstenaars correleert over het algemeen direct met hen economisch ondersteunen. Een listen op Spotify is een paar cent in de zak van de muzikant. Het kopen van een boek is een duit van het zakje van de kunstenaar. Dat kan insignificant lijken, gezien het op Spotify een paar cent betreft en per verkocht boek misschien twee euro, maar tegelijkertijd telt het daadwerkelijk bij elkaar op en is ieder hoofd een extra reclamebord. Als er een zaal voor een concert/show/performance wordt volgeboekt, zal die show blijven bestaan, inclusief reclame, etc.

Een voor de hand liggend voorbeeld is natuurlijk J.K. Rowling, maar het is voor de hand liggend, omdat het relevant is. Just Kidding Rowling haalt bakken met geld binnen door de tractie die Harry Potter nog steeds heeft, wat ze linea recta stopt in anti-trans wetgeving. Nadat de Schotse anti-trans For Women er initieel niet in slaagde om de definitie van 'vrouw' naar een veel uitsluitende definitie te veranderen, lukte dit na een donatie van 70.000 ponden van Rowling wel. Wat desastreuze gevolgen heeft voor transmensen in Schotland. Dit soort wetgeving maakt hun leven zo, zó veel zwaarder, terwijl het al een groep mensen is die benadeeld wordt in de samenleving (iets waarvan je de invloed sterk terugziet in cijfers rondom hun mentale en fysieke welzijn). En dit is nog maar één voorbeeld.

Is kunst en maker van elkaar te scheiden? Misschien is het beter om zo'n vraag te beantwoorden vanuit het perspectief van iemand die benadeeld zou worden door de maker. Hoeveel is een nieuwe voorstelling waard, wetende dat het leven van een grote groep mensen daardoor nog lastiger wordt?

Natuurlijk is er wel een heeeeleboel nuance die ik nu niet benoemd heb. Zo zijn er manieren om van dingen te genieten zonder dat dit de kunstenaar financieel voordeel oplevert. De boekenserie die in je kast staat levert geen nieuw geld meer op. Ik kan me voorstellen dat mensen die niet meer naar de nieuwe media rondom bijvoorbeeld Harry Potter gaan, nog wel kunnen genieten van het herlezen van de boeken, wetende dat het Rowling niks oplevert. Rowling is ook maar één voorbeeld. Het is ook heftig dat Chris Brown zalen volspeelt, Roman Polanski nog films maakt (maar niet meer in Amerika komt), Trump president is en Brad Pitt beroemde acteurs zijn. Maar goed, dat is meer een kritiek op de samenleving, omtrent consumeren van producten plaatsen boven het beschermen van de slachtoffers. Ik ben het verder ook met dooddoenervo, inktzwart en Frodo eens. Al zou ik nog van Harry Potter wíllen genieten, het lukt niet meer. Als ik het zie, vind ik het vooral geïnfecteerd door de destructieve, dodelijke wetgeving die de maker ondersteunt.

Het roddelblad in mij zit gelijk te roepen, 'Girl, spill the teaaaa!' - Maxime